������Ƶapp

Mae anghydfodau’n straenllyd – boed hynny’n achos tor-cyfraith teuluol, problem yn y gweithle, neu anghytundeb busnes. Pan fo emosiynau’n uchel, y peth olaf y mae’r rhan fwyaf o bobl ei eisiau yw brwydr llys sy’n draenio amser, arian ac egni emosiynol. Ond beth pe bai ffordd o ddatrys anghydfodau’n gynt, yn fwy preifat, ac gyda llai o wrthdaro? Dyna lle mae cyfryngu yn dod i mewn.

Mae cyfryngu’n cynnig llwybr gwahanol – un sy’n canolbwyntio ar ddealltwriaeth, cydweithredu a datrys problemau, yn hytrach na buddugoliaeth neu golli.

Beth yw cyfryngu?

Mae cyfryngu’n broses gyfrinachol a ddefnyddir i ddatrys anghydfodau, boed hynny rhwng dau unigolyn, busnesau neu aelodau o deulu.

Cynhelir y broses gan rywun o’r enw “cyfryngwr” – sef unigolyn niwtral nad yw’n cymryd ochr unrhyw un ac sy’n helpu’r partïon i drafod y materion, negodi, a dod i gytundeb.

Nid yw’r cyfryngwr yn barnu pwy oedd yn iawn neu’n anghywir – mae’r ffocws ar allu cydweithio yn y dyfodol heb i anghydfodau pellach godi.

Beth fydd cyfryngu’n ei ddarparu?

Gall cyfryngu arwain at ganlyniadau megis:

• Cydnabyddiaeth o safbwynt pob parti.
• Adduned i newid ymddygiad.
• Cytundeb i adolygu’r trefniant yn rheolaidd.
• Cytundeb i adolygu polisïau a gweithdrefnau.
• Cytundeb i rannu gwaith yn fwy teg a darparu mwy o gyfrifoldeb.
• Cytundeb ffurfiol rhwng y partïon.

Yn y rhan fwyaf o achosion cyfryngu, os cytunwch ar ddatrysiad, byddwch yn llofnodi cytundeb ysgrifenedig, a elwir yn “cytundeb setlo”, sy’n nodi’r hyn a gytunwyd.

Mae’r cytundeb hwn yn weithred gyfreithiol rwymol ac felly gall fod yn orfodadwy yn y gyfraith.

Dylid nodi, os nad yw cyfryngu’n llwyddiannus ac na chyrhaeddir cytundeb, rhaid cadw unrhyw beth a ddywedir yn gyfrinachol ac ni ellir ei ddefnyddio mewn achos cyfreithiol yn y dyfodol.

Pryd yw’r amser gorau i gyfryngu?

Gellir cynnal cyfryngu unrhyw bryd cyn i’ch achos gyrraedd dyddiad gwrandawiad neu dreial yn y llys. Nid oes amser penodol i ddechrau cyfryngu – mae’n dibynnu ar eich sefyllfa chi.

Fodd bynnag, mae’n well dechrau cyfryngu cyn gynted â phosibl, cyn i’r anghydfod fynd ymhellach i weithdrefnau cyfreithiol.

Gallwch oedi’ch achos llys os ydych eisoes wedi dechrau i roi cynnig ar gyfryngu. Nid yw’r barnwr yn cael gwybod beth a drafodir nac a gynigir – mae cyfryngu’n gwbl gyfrinachol rhwng y partïon dan sylw.

Manteision cyfryngu

Mae cyfryngu’n caniatáu i chi gadw rheolaeth. Yn wahanol i lys lle mae barnwr yn gwneud penderfyniadau, chi sy’n penderfynu sut rydych am ddatrys yr anghydfod ac nid oes rhaid i chi dderbyn canlyniad nad ydych yn cytuno ag ef.

Mae cyfryngu’n gynt ac yn rhatach na gweithdrefnau llys. Mae hyn yn golygu y gellir delio â’r broblem yn gynt ac mae’n gallu lleihau niwed i berthnasau.

Mae cyfryngu’n gwbl gyfrinachol ac yn ymwneud â chi a’r partïon eraill yn unig. Mae hyn yn wahanol i achos llys, a all fod yn broses gyhoeddus weithiau.

Faint mae cyfryngu’n ei gostio?

Mae hyn yn dibynnu ar y math o gyfryngu ac ar gymhlethdod yr anghydfod. Mae’n well gofyn i’ch cyfryngwr beth yw ei ffioedd.

Os yw’ch anghydfod yn ymwneud â hawliad ariannol o dan £10,000, efallai y gallwch ddefnyddio Gwasanaeth Cyfryngu Hawliadau Bach y Llywodraeth am ddim.  .

Os ydych yn landlord neu’n denant mewn achos meddiannu tai, efallai y gallwch ddefnyddio Gwasanaeth Cyfryngu Rhent y Llywodraeth am ddim.  .

Os yw’ch anghydfod yn werth llai na £50,000, mae Cyngor Cyfryngu Sifil yn cynnig Cynllun Cyfryngu Ffioedd Ffixed sy’n caniatáu i’r partïon logi cyfryngwr am gyfradd resymol.

Fel arfer, mae’r ddwy ochr yn talu cyfran gyfartal o’r ffi, waeth pwy sy’n cychwyn y broses gyfryngu.

Ble i ddod o hyd i gyfryngwr?

Mae gan Gyngor Cyfryngu Sifil (Civil Mediation Council) restr chwiliadwy o gyfryngwyr a darparwyr cyfryngu cofrestredig.
Chwiliwch yma:

ACAS a MIAM: beth ydynt?

Mae’r Advisory, Conciliation and Arbitration Service (ACAS) yn gallu rhoi cyngor am ddim i weithwyr a chyflogwyr ar hawliau cyflogaeth, gwrthdaro yn y gweithle, ac arferion gorau. Mae ACAS yn cynnig cyfryngu (cymodi) i annog y partïon i ddod i gytundeb heb orfod mynd i dribiwnlys cyflogaeth.

Cysylltwch ag ACAS drwy’r dudalen gyngor: , neu ffoniwch Linell Gymorth ACAS ar 0300 123 1100, ar agor o ddydd Llun i ddydd Gwener, 8am–6pm.

Ar gyfer materion teuluol, disgwylir i chi fynychu Cyfarfod Gwybodaeth a Asesu Cyfryngu (MIAM). Bydd y cyfryngwr yn eich helpu i ddod o hyd i ateb sy’n gweithio i’r ddau barti ac yn egluro beth sydd angen digwydd i wneud y cytundeb yn rhwymol yn gyfreithiol.

Mae cyfryngwyr cofrestredig gyda Cyngor Cyfryngu Teuluol (FMC) wedi helpu cannoedd o filoedd o deuluoedd i ddod i gytundeb.

Darganfyddwch eich cyfryngwr MIAM lleol yma:  .

Yma yn BULAC, gallwn gynnig cyngor ar y broses gyfryngu neu ar anghydfod sy’n parhau.
 Os hoffech apwyntiad, ffoniwch 01248 388411 neu e-bostiwch bulac@bangor.ac.uk.